Persoonlijk assistentiebudget voor personen met een handicap (PAB)

Met een persoonlijk assistentiebudget (PAB) kunt u als persoon met een handicap assistentie organiseren en financieren voor thuis, op school of op het werk.

Met het PAB werft u assistenten aan. U wordt dus werkgever. Uw assistenten voeren allerlei taken voor u uit en helpen u bij de organisatie van uw dagelijkse leven.

Voorwaarden

Aanvraagvoorwaarden

Vanaf 1 april 2016 kan een persoonlijk assistentiebudget (PAB) enkel aangevraagd worden voor minderjarigen. Meerderjarigen kunnen een Persoonsvolgend Budget (PVB) aanvragen.

Bestedingsvoorwaarden

Zodra u toegang hebt tot een PAB, mag u dit niet zomaar gebruiken.

Het geld is bedoeld om uw persoonlijke assistent(en) te betalen, die u helpen bij:

  • huishoudelijk taken (koken, opruimen, ...)
  • lichamelijke taken (wassen en aankleden, eten, ...)
  • verplaatsingen (boodschappen, ...)
  • dagactiviteiten (uitstappen, ...)
  • agogische, pedagogiche of orthopedagogische ondersteuning van uzelf of uw ouders (aanvaarding van en omgang met de handicap, zelfredzaamheid, assertiviteit, opbouw van een sociaal netwerk, toekomstplanning, ...).

U mag met het PAB de onkosten van vrijwillige assistenten betalen en de uren van tolken Vlaamse gebarentaal of schrijftolken die door het VAPH niet terugbetaald worden. U kunt ook andere kosten betalen, bijvoorbeeld de kosten van het bioscoopticket van uw persoonlijke assistent wanneer hij of zij u vergezelt naar de bioscoop. Die kosten mogen echter niet meer dan 5% van het PAB uitmaken.

Indien u gebruik maakt van gezinszorg betaalt u met uw PAB de volledige kost (bruto bijdrage).

U krijgt een persoonlijk assistentiebudget tot u het zelf stopzet of het wordt stopgezet wegens overlijden of fraude.

Het PAB inzetten is ook mogelijk voor volgende diensten:

  • kortdurend verblijf in een multifunctioneel centrum
  • een maatwerkbedrijf (de assistent mag er niet tewerkgesteld worden)
  • een overeenkomst met een pleegouder als assistent
  • een overeenkomst voor kortdurende woon- of dagondersteuning bij een vergunde zorgaanbieder, gedurende een periode, al dan niet aaneensluitend, van maximum drie maanden gedurende een kalenderjaar.
  • opleiding en tewerkstelling (beslist door het VAPH en gesubsidieerd door de VDAB) bv. CAO26, premie 50+ en VOP (= Vlaamse ondersteuningspremie). Een voorbeeld: PAB-assistentie in een sociale werkplaats is mogelijk.
    • De PAB-budgethouder kan een assistent in dienst nemen die werkt onder CAO26, VOP of een 50-plusser. De loonsubsidie die aan de werkgever-budgethouder vanuit de overheid betaald wordt, moet volledig hergebruikt worden voor directe kosten (loonkosten, sociale zekerheid …). Als de subsidie niet hergebruikt wordt, zal die door het VAPH teruggevorderd worden.
    • Als uw persoonlijke assistent tewerkgesteld wordt met een VOP, CAO26 of als 50-plusser, moet u dat duidelijk vermelden op de overeenkomst.

Het is NIET mogelijk het PAB in te zetten voor:

  • een observatie- en behandelingscentrum
  • een verblijf in een multifunctioneel centrum (MFC)
  • woon- of dagondersteuning bij een vergunde zorgaanbieder (VZA)
  • rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) door een MFC of VZA
  • thuisbegeleiding
  • de premie van de zorgverzekering

Concreet:
Als u in een van bovenvermelde voorzieningen verblijft of er gebruik van maakt, moet u zich laten uitschrijven en de voorziening verlaten voor u start met uw PAB. U kunt wel een overeenkomst sluiten met een van bovenvermelde diensten om via hen assistentie in uw thuissituatie te verkrijgen.

Combinatievoorwaarden

U kunt het PAB combineren met:

  • een multifunctioneel centrum (MFC) dat erkend/niet-erkend is door het VAPH

Concreet dient u volgende te doen indien u PAB met MFC wenst te combineren:

  • Als u na het toekennen van uw PAB beslist om uw PAB alsnog te combineren met een MFC, moet u dat schriftelijk melden aan het team Budgetbesteding.
  • Als er wijzigingen optreden met betrekking tot de combinatie (bijvoorbeeld het aantal dagen dat u combineert) moet u dat ook onmiddellijk schriftelijk melden aan het team Budgetbesteding.

U doet dat in beide gevallen aan de hand van het formulier ‘Melding van de combinatie van het persoonlijke–assistentiebudget (PAB) met andere zorgvormen’.

Uw PAB wordt aangepast rekening houdend met het aantal dagen dat u gebruik maakt van het MFC. U mag het PAB combineren met een MFC, maar uw assistent kan er niet tewerkgesteld worden. De begeleiders van het MFC voeren de taken van persoonlijke assistenten uit, bijvoorbeeld begeleiding bij toiletbezoek, eten … Uw persoonlijke bijdrage voor het MFC mag u niet betalen met het PAB.

Combinatie met TOAH (tijdelijk onderwijs aan huis)

De combinatie van een PAB en tijdelijk onderwijs aan huis is mogelijk. Het PAB wordt niet in mindering gebracht, aangezien TOAH onder de bevoegdheid van Onderwijs valt. Dit zijn twee verschillende systemen. Het is echter niet mogelijk om dit TOAH te betalen met het PAB.

Hoe aanvragen ?

Vanaf 1 april 2016 kunnen enkel minderjarigen een PAB aanvragen. Hiervoor neemt u best contact op met een multidisciplinair team. Samen stelt u dan een dossier op dat u indient bij de Afdeling Continuïteit en Toegang (Intersectorale Toegangspoort). De volledige procedure om een persoonlijk assistentiebudget aan te vragen vindt u op de website van het VAPH.

Kinderen en jongeren tussen 6 en 18 jaar met snel degeneratieve aandoeningen hebben, gezien de evolutie van hun ziekte, sneller bijstand nodig. Daarom kunnen zij via een spoedprocedure onmiddellijk een PAB toegekend krijgen. Om de spoedprocedure te starten laat u een attest invullen door de behandelende arts-specialist.

Opstarten met het PAB na de ter beschikking stelling

U moet met de personen of organisaties die u ondersteuning bieden, overeenkomsten sluiten. Dat kunt u zelf doen, of met de hulp van een bijstandsorganisatie.

U moet een overeenkomst sluiten binnen de vier maanden nadat u uw toekenningsbrief ontving. Als u uw persoonlijke-assistentiebudget niet opstart binnen de vier maanden na ontvangst van uw toekenningsbrief, dan stopt het PAB.

Als u binnen de vier maanden geen overeenkomsten kunt sluiten wegens overmacht, wordt de periode van opstart eenmalig met 4 maanden verlengd. U moet dat aanvragen bij het VAPH.

Starten doet u door volgende formulieren te bezorgen aan het VAPH of te registreren via het e-loket mijnvaph.be:

  • het formulier ‘Persoonlijke -assistentiebudget ( PAB) starten met mijn (cash) budget';
  • het formulier ‘Melding van de combinatie van het persoonlijke–assistentiebudget met andere zorgvormen’ (enkel terugbezorgen indien u combineert met een andere zorgvorm)
  • het formulier ‘een overeenkomst registreren voor de besteding van uw persoonlijke -assisentiebudget'.

Daarna krijgt u van het VAPH een terugvorderbaar voorschot.

Kostprijs

Om uitgaven terug te vorderen, moet de budgethouder een kostenstaat invullen en bezorgen aan het VAPH.

Budgethouders PAB = wettelijk vertegenwoordigers

De budgethouder PAB is de wettelijke vertegenwoordiger van het kind en dus de ouder(s).

Adoptieouders
Wanneer een minderjarige wordt geadopteerd, krijgt de adoptieouder dezelfde rechten als de biologische ouder. In het kader van PAB betekent dit dat de adoptieouder ook wettelijk vertegenwoordiger wordt.

Plusouders
Het zijn de ouders die wettelijk vertegenwoordiger zijn en dus budgethouder. Plusouders zijn geen wettelijk vertegenwoordiger en kunnen geen budgethouder worden.

Andere familieleden
De ouders van het kind zijn de wettelijk vertegenwoordigers. Andere familieleden zijn geen wettelijk vertegenwoordiger en kunnen geen budgethouder worden. Bij minderjarigen is het niet mogelijk om bewindvoering over de goederen of persoon noch budgethouderschap te laten regelen via de rechtbank.

Wijziging bij overgang naar meerderjarigheid
Het rekeningnummer moet op naam staan van de budgethouder of zijn vertegenwoordiger. De aparte budgetrekening mag behouden blijven, enkel de naam van de gevolmachtigde op de rekening moet gewijzigd worden als niet langer de ouders de vertegenwoordigers blijven.

Ondertekening van de overeenkomsten

Volgende situaties worden onderscheiden:

SITUATIE 1: de persoon met een handicap is minderjarig en er is minstens één ouder in leven of gekend

In geval van 2 ouders


Als beide ouders in leven of gekend zijn, dan zijn beide ouders budgethouder in het kader van het PAB en kunnen zij beiden de PAB-documenten ondertekenen.

Wil één ouder optreden als persoonlijke assistent, dan vraagt het VAPH dat de andere ouder het beheer van het persoonlijke-assistentiebudget op zich neemt (omwille van onverenigbaarheid van de rol van budgethouder en persoonlijke assistent) en de PAB-documenten ondertekent. Beide ouders moeten dan een document ondertekenen waarin het beheer van het budget ten opzichte van elkaar geregeld wordt. Dat document bezorgt u aan het team Budgetbesteding.

In dat document moet minstens de volgende paragraaf vermeld worden:

Ouder x verklaart te zullen optreden als budgethouder in het kader van het persoonlijke-assistentiebudget voor zoon/dochter.
Ouder y verklaart te zullen optreden als persoonlijk assistent in het kader van het persoonlijke-assistentiebudget voor zoon/dochter. Om deze reden ziet ouder y af van zijn/haar recht het persoonlijke-assistentiebudget te beheren.
Onder beheer van het persoonlijke-assistentiebudget wordt verstaan: het ondertekenen en indienen van documenten, het beheer van de rekeningen.
Handtekening ouder x Handtekening ouder y

In geval van 1 ouder


Is er maar één ouder in leven of gekend, dan is die ouder alleen budgethouder in het kader van het PAB en tekent die de PAB-documenten.

Iemand kan niet én budgethouder én persoonlijke assistent zijn tegelijkertijd. Men kan geen overeenkomst sluiten met zichzelf; een ouder kan niet ​zowel als budgethouder en als assistent ​dezelfde overeenkomst tekenen.

Het is dus niet mogelijk om als budgethouder PAB ook persoonlijke assistent te zijn.

Enige uitzondering: Als er geen andere oplossing is, en er een lopende overeenkomst met een ouder als persoonlijke assistent is, kan de overeenkomst wel blijven doorlopen. Er kan wel niets gewijzigd worden aan de overeenkomst.

SITUATIE 2: de persoon met een handicap is minderjarig en er is een voogd aangeduid

De voogd is budgethouder en ondertekent de PAB-documenten.

Wil de voogd zelf optreden als persoonlijke assistent, dan tekent de toeziende voogd en moet de voogd aan de vrederechter vragen of hij zijn voogdijtaak mag cumuleren met zijn taak als persoonlijke assistent.

Waardebon voor verkennend gesprek bij bijstandsorganisatie

Met de waardebon 'Goed voor een verkennend gesprek met een bijstandsorganisatie' die u ontving bij uw toekenning, wil het VAPH de nieuwe budgethouders aanmoedigen om kennis te maken met de dienstverlening die aangeboden wordt door een bijstandsorganisatie. Het VAPH leerde namelijk uit ervaring dat beroep doen op een bijstandsorganisatie leidt tot een kwalitatief beter beheer van het persoonlijke-assistentiebudget. De waardebon kan niet voor geld ingewisseld worden en moet ingezet worden bij of rond de start van het PAB budget.

Let wel, deze waardebon is verbonden aan het PAB en kan niet gebruikt worden voor bijstand bij het PVB.

Het is niet verplicht om de hulp van een bijstandsorganisatie in te roepen. U hebt het recht om uw persoonlijke-assistentiebudget volledig zelfstandig te beheren.